درباره گروه

مقدمه

 يکي از امور مهمي که علماي حوزة علميه در جمهوري اسلامي ايران بدان همت گماشته‌اند، تأسيس مراکز و مؤسساتي تخصصي، براي تربيت طلاب متخصص در علوم و معارف اسلامي و پاسخگويي به نيازهاي روزافزون جامعه در زمينه‌هاي ديني، اخلاقي و فرهنگي در پرتو کتاب، سنت و عقل است. تأسيس مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني به رياست حضرت آيت‌الله محمدتقي مصباح يزدي دامت برکاته در همين راستا صورت گرفته است. سابقة مؤسسه به سال 1354 و تشکيل بخش آموزش «مؤسسة در راه حق» بازمي‌گردد. اين حرکت با آموزش طلاب جوان و تربيت محقق در رشته‌هاي مختلف علوم انساني و اسلامي ادامه يافت تا اينکه با توصيه‌ها و حمايت‌هاي معنوي و مادي حضرت امام خميني و خلف صالحش حضرت آيت‌الله خامنه‌اي مد ظله العالي برنامة اين مؤسسه توسعه يافت و مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني در سال 1374 به عنوان بخشي از حوزة علميه تأسيس شد.  برنامه‌هاي مؤسسه قبل از تصويب در شوراي عالي برنامه‌ريزي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به تصويب شوراي عالي حوزة علمية قم رسيده است. ورودي آن نيز طلابي هستند که حداقل دروس مقدماتي (سطح يک) حوزة علمية قم را گذرانده‌‌اند و جزو طلاب رسمي حوزه قلمداد ‌شوند.

 در حال حاضر فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي مؤسسه در سه مقطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتري و در قالب دوازده گروه علمي با عناوين ذيل دنبال مي‌شود: 1. تفسير و علوم قرآن 2. فلسفه 3. اقتصاد 4. حقوق 5. مديريت 6. تاريخ اسلام 7. دين‌شناسي 8. علوم تربيتي 9. روان‌شناسي 10. علوم سياسي 11. جامعه‌شناسي 12. اديان.

 يکي از گروه‌هاي علمي مؤسسه «گروه تفسير و علوم قرآن» است که به معرفي آن مي‌پردازيم.

 

 1. تاريخچة گروه تفسير و علوم قرآن

 کلية فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي دربارة قرآن، ذيل دو مقالة اساسي با نامهاي«تفسير قرآن» و «علوم قرآن» قرار مي‌گيرد. «تفسير» دانشي است که به روشن ساختن واژگان و عبارات قرآن، کشف مراد خداوند و پرده برداري از اهداف و مقاصد خداوند از آيات مي‌پردازد و « علوم قرآن» دانشي است که به بررسي و شناختِ اوصاف و ويژگيها و تاريخ قرآن، مبادي، مباني، قواعد و روش و شيوة فهم قرآن از منظر درون‌ديني و برون‌ديني مي‌پردازد. سابقة گروه تفسير و علوم قرآن به سال 1365 هجري‌شمسي قبل از شکل‌گيري مؤسسه امام خميني  بازمي‌گردد. در ابتدا بنا به ضرورت­هايي، «گروه پژوهشي تفسير» در بنياد باقر العلوم † با حضور جمعي از دانش‌آموختگان مؤسسه تأسيس شد و دو سال بعد گروه آموزشي شكل گرفت. پس از رسميت يافتن فعاليت­هاي آموزشي و پژوهشي موسسة امام خميني اين گروه با نام جديد «تفسير و علوم قرآن» به فعاليت­هاي خود ادامه داد. هدف كلانِ گروه، تربيت محققان و مدرسان كارآمد در زمينة تفسير و علوم قرآني به منظور استخراج، تبيين، نظريه­پردازي و ارائة روزآمد علوم و معارف قرآن در زمينه‌هاي گوناگون و دفاع معقول و مستند از قرآن و آموزه­هاي آن است.

 

2. جايگاه گروه و ضرورت تشکيل آن

 انقلاب شكوهمند اسلامي ايران به رهبري امام خميني از يك­سو زمينة لازم را براي توجه بيشتر به اسلام و عرضة معارف قرآني در سطح جهان فراهم ساخت و از سوي ديگر پرسش­هاي فراواني را پيش رو گذاشت كه بيش از همه از حوزه­هاي علميه به ويژه حوزة علمية قم انتظار مي‌رود كه پاسخ­هاي مناسب آن را در پرتو منابع اسلامي به ويژه قرآن كريم فراهم آورد. از منظر ديگر به رغم تلاش طاقت­فرساي دانشمندان اسلامي، ‌هنوز آن­گونه كه شايس